ฮาคุซัง เฮเซ็นจิ (ศาลเจ้าเฮเซ็นจิ ฮาคุซัง)

ท่ามกลางแนวต้นสนซีดาร์และพื้นมอสสีเขียว มีบรรยากาศเงียบสงบชวนให้เดินช้าๆ อยู่ที่ฮาคุซัง เฮเซ็นจิ จุดเริ่มต้นย้อนไปถึงปีโยโรที่ 1 (ค.ศ. 717) เมื่อไทโชสร้างไว้เป็นฐานสำหรับการเดินทางไปสักการะภูเขาศักดิ์สิทธิ์ฮาคุซัง
ช่วงรุ่งเรืองในยุคเซ็นโกคุเคยมีศาลเจ้า 48 แห่ง โถงสักการะ 36 หลัง และกุฏิย่อยมากถึง 8,000 แห่ง อย่างไรก็ตาม ปีเท็นโชที่ 2 (ค.ศ. 1574) เกิดกบฏอิกโกอิกกิในเอจิเซ็นจนทำให้พื้นที่ทั้งภูเขาถูกเผาทำลาย ต่อมาในปีเท็นโชที่ 11 (ค.ศ. 1583) เคนไคพยายามฟื้นฟู แต่มีขนาดเล็กกว่ายุครุ่งเรืองมาก

เข้าสู่สมัยเมจิ เฮเซ็นจิยกเลิกชื่อวัดตามประกาศแยกชินโตกับพุทธ อาคารที่เกี่ยวกับวัดถูกทุบทิ้งและเปลี่ยนเป็นศาลเจ้าฮาคุซัง เมื่อเริ่มการสำรวจขุดค้นอย่างจริงจังในปีเฮเซที่ 1 ก็พบทางปูหิน กำแพงหิน และร่องรอยกุฏิจำนวนมาก ทำให้ภาพรวมของ “เมืองศาสนา” ขนาดใหญ่ที่สุดแห่งหนึ่งของญี่ปุ่นในยุคนั้นค่อยๆ กระจ่างขึ้น นอกจากนี้ยังยืนยันได้ว่าในอดีตพื้นที่กว้างกว่าบริเวณศาลเจ้าในปัจจุบันมากกว่า 10 เท่า และจนถึงตอนนี้ก็ยังมีการขุดค้นสำรวจต่อเนื่อง

บริเวณเขตศาลเจ้าเดิมมีจุดน่าสนใจกระจายอยู่หลายแห่ง เช่น เส้นทางแสวงบุญเดิมที่ปูด้วยหินทอดยาวประมาณ 1.2 กม. และต้นสนซีดาร์ยักษ์ที่เชื่อกันว่ารอดจากเหตุเพลิงไหม้ครั้งใหญ่ทั่วทั้งภูเขา โบราณวัตถุที่ขุดพบจัดแสดงอยู่ที่ “พิพิธภัณฑ์สำรวจประวัติศาสตร์ฮาคุซัง เฮเซ็นจิ มาโฮะโระบะ (Hakusan Heisenji Rekishi Tan'yukan Mahoroba)” ซึ่งอยู่ริมเส้นทางเดิม