【Cẩm nang tham quan Horyuji】Cảm nhận dòng lịch sử bất tận tại Di sản Thế giới đầu tiên của Nhật Bản

Horyuji được Thiên hoàng Suiko và Hoàng tử Shotoku xây dựng vào năm 607, kế thừa di nguyện của Thiên hoàng Yomei, cha của Hoàng tử Shotoku.
Vì được dựng ở phía tây vùng Ikaruga, nơi Hoàng tử Shotoku vốn sinh sống, nên vào thời đó chùa được gọi là “Ikarudera”.
Theo ghi chép trong “Nihon Shoki”, chùa từng bị thiêu rụi một lần vào năm 670 rồi được tái thiết, vì vậy Horyuji mà du khách thấy ngày nay được cho là công trình sau lần tái dựng đó.

Kondo là công trình lịch sử được xem là cổ nhất trong số các kiến trúc gỗ còn tồn tại trên thế giới.
Dù có cấu trúc hai tầng theo kiểu irimoya-zukuri, một kiểu kiến trúc truyền thống trang trọng, nhưng tầng trên không có phòng nên thực chất vẫn là nhà một tầng.
Phần mokoshi ở tầng dưới, có vai trò che chắn công trình trước mưa gió, tạo nên vẻ ngoài lộng lẫy; cùng với kết cấu gỗ đẹp mắt và các chi tiết chạm khắc tinh xảo, đây là đặc trưng lớn của phong cách Asuka hiếm gặp ở nơi khác.
Điểm nổi bật của Kondo là tượng “Shaka Sanzon”, được cho là tạo dựng để cầu nguyện cho linh hồn của Hoàng tử Shotoku.
Hoàn thành vào năm 623, “Shaka Nyorai Sanzonzo” là tượng Phật cổ nhất Nhật Bản, đồng thời cũng là bản tôn của Horyuji.
Tượng chỉ được công khai trong những dịp đặc biệt, nên nếu đến đúng thời điểm thì rất đáng chiêm ngưỡng.

Tháp năm tầng của Horyuji là công trình kiến trúc gỗ cổ nhất thế giới, đồng thời cũng là ngọn tháp cổ nhất Nhật Bản.
Tháp cao khoảng 32m, với đặc trưng là mái càng lên cao càng nhỏ dần (mái tầng thứ năm chỉ bằng khoảng một nửa mái tầng đầu tiên).
Công trình có kết cấu chồng tầng, tức mỗi tầng được xây dựng độc lập, kết hợp với cấu trúc chống động đất bằng cách treo cột trung tâm gọi là shinbashira.
Điểm đáng chú ý nằm ở “sharitubo” được an trí tại viên đá đỡ cột trung tâm ở phía dưới cột này.
Theo một giả thuyết, bên trong cất giữ xá lợi của Đức Phật Thích Ca mà Hoàng tử Shotoku đã thỉnh từ Ấn Độ về.

Yumedono là công trình tiêu biểu của Đông Già Lam, được xây dựng để tưởng niệm và thờ phụng Hoàng tử Shotoku.
Nơi đây nổi bật với ngoại hình bát giác, trên đỉnh mái có viên bảo châu hình cầu lấp lánh.
Điểm đáng chú ý là tượng “Kuze Kannon”, một pho tượng bí Phật được an trí rất nghiêm ngặt.
Tượng còn được cho là chân dung kích thước thật của Hoàng tử Shotoku, gây ấn tượng mạnh với dáng vẻ màu vàng phủ sơn mài và thếp vàng.
Yumedono bắt nguồn từ lễ Shoryoe năm 748, do cao tăng Gyoshin khởi xướng, khi ông than tiếc sự hoang phế của vùng đất từng là di tích cung điện của Hoàng tử Shotoku.
Dù đã trải qua đợt đại trùng tu quy mô lớn vào năm 1230, công trình vẫn lưu giữ nhiều nét của thời xưa.

Daikodo được xây dựng làm nơi để các tăng sĩ học tập và nghiên cứu Phật học.
Đây là công trình có diện tích lớn nhất trong Horyuji, với kết cấu trải dài theo chiều ngang.
Mái dùng kiểu shigetaruki với các thanh rui đặt sít nhau, phía trên treo rèm misu biểu thị kết giới, tạo nên ngoại quan đặc trưng.
Điểm nổi bật là bộ tượng “Yakushi Sanzon” gồm tượng “Yakushi Nyorai” với nụ cười thần bí đầy cuốn hút, cùng “Nikko Bosatsu” và “Gakko Bosatsu” ở hai bên.
Daikodo từng bị thiêu rụi vào năm 925, nhưng được tái thiết vào năm 990 với quy mô gần như ban đầu, nên bộ tượng Yakushi Sanzon hiện nay cũng được tạo tác vào thời điểm tái dựng đó.
Bố cục già lam nhìn từ Daikodo cũng là một góc chụp ảnh được khuyên ghé, vì tái hiện hình ảnh Horyuji thời mới dựng.

Chumon là cổng hai tầng dẫn vào Tây Già Lam, nổi bật với phần mái hiên vươn sâu phủ xuống phía trước.
Cổng có kết cấu 5 cột với một cột đặt ở giữa, mặt trước có hai lối vào theo dạng bốn gian hai cửa, tạo nên hình thức rất độc đáo.
Những cây cột này được gọi là “cột entasis”, thu nhỏ dần từ dưới lên trên, truyền lại cho hiện tại phong cách kiến trúc lộng lẫy của thời Asuka.
Điều không nên bỏ qua ở Chumon là cặp tượng hộ pháp “Kongo Rikishizo”, được xem là tượng Nio cổ nhất Nhật Bản, an trí ở hai bên.
Do đã nhiều lần được tu sửa vì ảnh hưởng của mưa gió nên dấu vết hư hao khá rõ, nhưng dáng đứng sừng sững tại đây suốt hơn 1.300 năm vẫn tạo nên sức mạnh khó diễn tả bằng lời.
Hiện nay, Chumon không còn được sử dụng làm lối ra vào.

Daihozoin được xây dựng để an trí và quản lý một cách tốt nhất многочисленные bảo vật của chùa được truyền lại tại Horyuji.
Đây là công trình mới hoàn thành vào năm 1998, được trang bị hệ thống điều hòa và thiết bị bảo quản đầy đủ, nên có kết cấu khác với các công trình khác trong chùa.
Nơi đây trưng bày nhiều tài sản văn hóa quý giá, trong đó Quốc bảo “Tượng Kudara Kannon” và “Tamamushi no Zushi” đặc biệt đáng chú ý.
Ngoài ra còn có nhiều bảo vật nổi bật khác, là nơi có thể trực tiếp cảm nhận lịch sử và văn hóa của Horyuji bằng chính mắt mình.

Từ lâu, trong Horyuji đã lưu truyền câu chuyện kỳ lạ rằng nhện không giăng tơ.
Về sau, câu chuyện còn được truyền rộng thành cả việc chim cũng không phóng uế ở đây.
Có nhiều giả thuyết chưa được xác định rõ, như gỗ dùng cho công trình có tác dụng khiến nhện tránh xa, hay đó là biểu hiện cho lòng tôn kính của các nhà sư đối với Horyuji.
Trên thực tế vẫn có mạng nhện và cũng đã xác nhận có phân chim, nên có thể thấy truyền thuyết này không đúng sự thật.
Có lẽ chính bầu không khí huyền bí của Horyuji đã làm nảy sinh những giai thoại như vậy.

Trước “Nandaimon” có đặt một phiến đá mang tên “Taiishi”, trông giống hình một con cá và khác biệt hẳn so với các phiến đá khác.
Tương truyền rằng khi sông Yamato chảy gần Horyuji từng bị lũ tràn, nước lạ kỳ thay đã không ngập vượt qua phiến đá Taiishi này.
Vì thế, phiến đá được truyền rằng nếu giẫm lên sẽ giúp tránh tai nạn do nước.
Phần lớn du khách khi đến Horyuji đều đi qua Nandaimon để vào khuôn viên, nên đừng bỏ lỡ Taiishi.

Trên đỉnh mái của tháp năm tầng, có bốn chiếc liềm được treo lên một cách tưởng như ngẫu nhiên trên phần trang trí gọi là kurin.
Giữa rất nhiều công trình xuất sắc của Horyuji, những chiếc liềm này tạo nên một sự hiện diện khá lạ lùng.
Lý do vì sao chúng được treo ở đó đến nay vẫn chưa được làm sáng tỏ, nên dưới đây là hai giả thuyết có sức thuyết phục nhất.
Giả thuyết thứ nhất cho rằng chúng được đặt để ngăn sét đánh, nhằm phòng tránh hỏa hoạn.
Giả thuyết thứ hai là cách lý giải mang màu sắc tín ngưỡng, nhằm phong ấn và trấn an linh hồn của Hoàng tử Shotoku.
Sự thật vẫn còn là điều bí ẩn, nhưng phần kurin treo liềm chỉ thấy ở Horyuji, và từ trước đến nay tháp năm tầng chưa từng chịu thiệt hại vì sét đánh hay hỏa hoạn, điều này quả thực rất kỳ lạ.
Khi tham quan tháp năm tầng, thử hình dung vì sao những chiếc liềm lại được treo ở đó cũng là một cách để tăng thêm hứng thú.

Trong khuôn viên Horyuji có ba kho ngầm gọi là fukuzo, nơi dùng để cất giữ tài vật.
Kho ngầm nằm ở sân trong của Tây Già Lam, được quây bằng hàng rào đơn giản, chôn dưới lòng đất và từ lâu được truyền rằng chứa nhiều của cải quý giá.
Lý do là vì còn lưu lại lời dặn được cho là của Hoàng tử Shotoku rằng “khi Phật pháp suy tàn, hãy dùng những thứ được cất trong đó”.
Tuy nhiên, người ta nói rằng chưa từng có ai nhìn thấy bên trong kho, nên đến nay vẫn không rõ trong đó cất giữ gì.
Cũng có truyền thuyết cho rằng nơi này được bảo vệ bởi linh lực của Hoàng tử Shotoku, và nếu cố đào lên sẽ gặp tai họa. Đây là một sự hiện diện kỳ bí gắn với lịch sử và tín ngưỡng của Horyuji.

Tương truyền rằng những con ếch sống ở Yoruka no Ike, chiếc ao nằm giữa Tây Viện và Đông Viện của Horyuji, đều bị mất một mắt.
Hoàng tử Shotoku vốn chuyên tâm học hành, nhưng tiếng ếch kêu ở ao Yoruka làm ông phiền lòng và khó tập trung.
Theo truyền thuyết, cây bút mà Hoàng tử Shotoku ném về phía ao để bắt ếch im lặng đã trúng vào một mắt của ếch, và từ đó ếch ở ao Yoruka đều chỉ còn một mắt.
Dĩ nhiên đây chỉ là truyền thuyết, và trên thực tế những con ếch hiện nay ở ao Yoruka vẫn được xác nhận là có đủ hai mắt.
Có thể xem đây là một giai thoại thể hiện sự chăm chỉ và tầm vóc lớn lao của Hoàng tử Shotoku.

Bục để các nhà sư ngồi khi tụng kinh được gọi là raiban, và từ lâu có một truyền thuyết kỳ lạ rằng mặt dưới của chiếc raiban cao khoảng 20cm trong Yumedono sẽ “đổ mồ hôi”.
Thực chất, đó là hiện tượng hơi ẩm trong nội thất ngưng tụ thành giọt nước làm ướt bục, nên được ví là “đổ mồ hôi”.
Người ta cũng cho rằng do cấu trúc như giếng hay lỗ nằm dưới bục nên hơi ẩm dễ tích tụ ở đây.
Hiện nay còn có nghi lễ gọi là “Yumedono no Mizutori”, trong đó ánh nắng được chiếu lên raiban và người ta đoán vận mùa màng trong năm qua mức độ ẩm của nó.

Ở Horyuji, phần móng được xây bằng cách chồng nhiều tảng đá lớn để không lưu lại dấu vết nước mưa nhỏ giọt.
Phần mái cũng có cấu trúc giúp hạn chế dòng chảy của nước mưa.
Những cách làm này vừa giữ được vẻ đẹp bề ngoài, vừa có vai trò ngăn công trình sụp đổ khi xảy ra thiên tai.
Từ đó, câu truyền rằng “đá ở Horyuji không bị nước mưa khoét lỗ” được cho là cách nhấn mạnh nền đất vững và khả năng thoát nước tốt của Horyuji, qua đó thể hiện rằng nơi đây không có nguy cơ sụp đổ.

Đây là công viên nơi có thể thưởng ngoạn cả những di sản văn hóa lịch sử quý giá như Kasuga Taisha, Kofukuji, Todaiji, Bảo tàng Quốc gia Nara, Shosoin cùng vẻ đẹp thiên nhiên xanh mát hùng vĩ bao quanh chúng.
Nằm ở trung tâm thành phố, nơi đây cũng hấp dẫn nhờ thuận tiện di chuyển đến các điểm tham quan khác.
Nhiều địa điểm và đối tượng tại đây được chỉ định là di tích thiên nhiên, như “rừng nguyên sinh núi Kasuga” (Di tích thiên nhiên đặc biệt), “hươu Nara”, “rừng cây nagi trong khuôn viên đền Kasuga”, “hoa anh đào Naranoyae ở Chisokuin”, “khu sinh sống của bướm Lumis Shijimi” và nhiều nơi khác.

Khởi đầu là Yamashinadera, tư dinh của Fujiwara no Kamatari, được xây tại Yamashina Suehara thuộc Yamashiro no Kuni. Đến năm 710, cùng với việc dời đô đến Heijo-kyo, chùa được chuyển đến vị trí hiện nay theo kế hoạch của Fujiwara no Fuhito và đổi tên thành “Kofukuji”.
Trong khuôn viên có nhiều công trình kiến trúc Quốc bảo như Hokuedo được tái thiết vào thời Kamakura, tháp năm tầng và Tokondo được tái thiết vào thời Muromachi, cùng các Tài sản Văn hóa Quan trọng như Nando được tái thiết vào thời Edo.

Là một trong “Các di sản văn hóa của cố đô Nara” gồm 8 hạng mục, “Gokurakudo (chính điện Gokurakubo)” và “Zenshitsu (thiền thất Gokurakubo)”, vốn là tăng phòng cũ, đã được ghi danh là Di sản Văn hóa Thế giới.
Một phần mái vẫn còn lưu giữ ngói được chuyển từ Asukadera sang, truyền lại bầu không khí của thời xưa. Ngoài ra, chùa còn sở hữu nhiều bảo vật như “tháp nhỏ năm tầng” được chỉ định là Quốc bảo, “cổng Đông” là Tài sản Văn hóa Quan trọng của quốc gia, “Chiko Mandala” được chế tác vào thời Muromachi, cùng “tượng ngồi A Di Đà Như Lai bằng gỗ” và “tượng đứng Hoàng tử Shotoku bằng gỗ” từ thời Heian.

Đây là quán café kiêm nhà hàng nằm ngay gần Di sản Thế giới Horyuji.
Nằm trong một góc của tổ hợp “Mahoroba Station ikarucoki”, không gian bên trong được bài trí đầy thú vị với nhiều món đồ chơi robot dễ thương trưng bày khắp nơi.
Trong thực đơn bữa trưa phong phú, món nổi tiếng nhất là suất cơm trưa gồm ba loại tatsuta-age làm từ gà nội địa, fu và thịt đậu nành, được ướp trong nước sốt bí truyền rồi chiên vàng thơm.

Đi vào con hẻm trên phố Sanjo, bạn sẽ dễ dàng nhận ra quán nhờ tấm rèm noren màu đỏ nổi bật. Đây là một ngôi nhà cổ dân gian có lịch sử 120 năm được cải tạo lại, nơi bạn có thể thư giãn trong phòng chiếu tatami.
Phương châm của quán là phục vụ những món ăn đầy đủ dinh dưỡng mà một người mẹ cũng muốn cho con mình thưởng thức.
Món đặc trưng của quán là “hamburg hầm đặc biệt Cojica với thịt bò Yamato và thịt heo Yamato”.

Đây là xưởng rang kiêm quầy cà phê nằm lặng lẽ trong khu phố mua sắm yên tĩnh ở thành phố Yamatokoriyama, tỉnh Nara.
Tọa lạc trong một tòa nhà độc đáo được cải tạo từ trạm xăng, nơi đây phục vụ cà phê hand drip pha tại chỗ và bán cả hạt cà phê. Từ chính trải nghiệm bản thân từng không uống được cà phê, chủ quán đã đưa ra một phong cách cà phê gần gũi với ý tưởng “dễ uống, dễ pha”.

Đây là auberge ẩm thực Nhật Bản nằm trên sườn núi Wakakusa, được cải tạo từ một nhà trọ đã được yêu mến hơn nửa thế kỷ và chính thức mở cửa vào tháng 7/2020.
Ý tưởng chủ đạo là “sự an yên” sinh ra từ “hài hòa với thiên nhiên” và “gắn kết với địa phương”.
Điểm nổi bật nhất chính là khung cảnh cố đô Nara nhìn từ lưng chừng núi. Từ bồn tắm lộ thiên mới xây trên sân thượng, penthouse suite, sảnh chờ và nhiều phòng nghỉ trong khách sạn, du khách có thể phóng tầm mắt bao quát Đại Phật điện Todaiji, tháp năm tầng Kofukuji và toàn cảnh thành phố Nara.

Đây là ryokan phong cách Nhật nằm ở lưng chừng núi Wakakusa, giáp với rừng nguyên sinh núi Kasuga – Di sản Thế giới, và nổi tiếng là nơi có hươu hoang sinh sống.
Nơi đây từng được Michelin Guide Kyoto, Osaka, Kobe, Nara 2012 đánh giá 3 Red Pavilion.
Tọa lạc ở vị trí cao nhất trong số các cơ sở lưu trú của khu vực trung tâm thành phố Nara, khách sạn có tầm nhìn thoáng đẹp, từ sảnh và một số phòng nghỉ có thể ngắm toàn cảnh phố xá của cố đô Nara.

Đây là khách sạn thuận tiện đi đến ga Kintetsu Nara và Công viên Nara, rất phù hợp làm điểm dừng chân khi tham quan.
Bữa sáng với bánh mì sữa mềm xốp của tiệm bánh lâu đời và bánh quy tự làm đặc biệt được yêu thích.
Phòng nghỉ có nhiều loại như phòng đơn, twin, double và family, với hai kiểu phòng là phòng kiểu Tây và phòng kiểu Nhật - Tây kết hợp.
Tất cả đều có mức giá hợp lý, phù hợp cả với những ai dự định lưu trú dài ngày.